مجموعه ای از لغات بسیار مصطلح تورکی در فارسی که بسیاری از تورکی بودن ان نا آگاهند.

بیشتر این لغات جز مهمترین لغات مورد استفاده در فارسی می باشند و این خود نشان دهنده تمدن قدیم تورک در این دیار میباشد.

تمامی لغات زیر از فرهنگ لغت عمید(دو جلدی) استخراج شده است.


*آبجی _ آباجی : مخفف آغاباجی که کلمه ترکیست به معنی خواهر

آقابی : شخص بزرگ و مالدار _ نام یکی از طوایف بزرگ ترکمن که در حدود بسر می برند

*آچار : کلید

آردل : فراش _ مأمور اجرا

آغا : کلمه احترام که با نام شخص بخصوص به نام زنان و خواجه سرایان ذکر می شود

*آقا:کلمه احترام مردان

آغاج: درخت

آغاجی _ آغجی : حاجب پرده دار در بار پادشاه _ در دوره مغول چنین شخصی را ترخان می گفتند

*آغل : جایی در کوه یا خانه که برای جا دادن گوسفند در شب درست کنند

*آغوش : نامی از نامهای غلامان و بندگان ترک

آق : سفید

*آقاسی بزرگ

آق ساقال: ریش سفید

اقشام:غروب

**آلاچیق:نوعی خیمه

اتا:پدر

*اتابک:اتابیگ،پدر بزرگ

**اتاق:

اتاقه:تاجی که از پرهای بعضی پرندگان درست می کنند

**اجاق:دیگدان

*اردک:مرغابی

*اردو:سپاه

*ارسلان:شیر

اصلان:شیر

*الاغ:پیک و قاصد و اسبی که قاصد بر ان سوار می شود

اودئیل:سال گاو سال دوم از سالهای دوازده گانه ترکی

اوشاق:پسر

ایاق:پا

ایبک:آیبک،ماه،معشوق

ایت ئیل:سال سگ سال یازدهم از سالهای دوازده گانه ترکی

ایز :ردپاو رد پی

ایل:طایفه

ئیلان ئیل:سال مار سال ششم از سالهای دوازده گانه ترکی

ایل بیگ:نایب رئیس ایل

ایلچی:سفیر

ایلخان:رئیس ایل

**بشقاب:ظرف چینی یا لعابی

**باتلاق:مرداب

بارس ئیل:سال پلنگ

*باسلق:نوعی شیرینی

باش:سر

بالابان:دهل

بایقوش:جغد

**بنجاق:قباله ملک

بیز :درفش

بیوک:بزرگ

پیچی ئیل :سال میمون

تاش:یار

*تپق:لکنت

ترلان:پرنده ای شکاری

تگین:امیر

توشقان ئیل:سال خرگوش سال چهارم

**تومان:ده هزار

*جار:فریاد

*جارچی:جارزننده

*چاپار:پیک،نامه بر

*چارغ:نوعی کفش

*چاوش:پیش رو لشگر

**چپاول:غارت

**چریک:سربازان داوطلب

**چماق:چوب دستی

**خاتون:کدبانو

**خان :رئیس

**خان بالیق:نام قدیم شهر پکن

*داروغه:بزرگتر و مباشر

داغ:کوه

دیشلمه:چای تلخ

*ساچمه:گلوله

**سورتمه:وسیله نقلیه

سورچی:راننده درشکه

**سوغات:ره اورد

سیچقان ئیل:سال موش

*طغرل:نوعی پرنده شکاری

*غدغن:قدغن،تاکیدو نهی

**قابلمه:ظرف بزرگ فلزی

*قاپو:دروازه

قاجار:تندرونده

قاچ:یک قسمت

*قاچاق:تردستی

قاش:بر آمدگی جلو زین

**قاشق:آلتی چوبی که با ان غذا می خورند

قاچاقچی:کسی که اشیا قاچاق خرید و فروش می کند

*قالپاق:کلاه پوستی

قالی:فرش بزرگ

**قایق:کشتی کوچک

*قبراق:چابک

قروالخانه:پاسدارخانه

*قرق:منع و بازداشت

*قرقی:پرنده شکاری

*قرقاول:خروس صحرایی

*قرمه:گوشت ریز کرده

*قنداق:قسمت ته تفنگ

قره:سیاه

*قزل:سرخ

*قزل باش:سرخ سر

*قشلاق:گرمسیر

*قشون:سپاه

قالتاق:چوب بندی زین اسب

قلچاق:ساعد بند

*قلچماق:مرد پر زور

*قلدر:مرد پر زور

قیچاچی:خیاط

یاسا:رسم و ائین

یراق:اسلحه

یتاق:کشیش نگهبان

*یورش:هجوم

**ییلاق:سرد سیر



azeronline